Bəyzadəlik (köhnə üslubda işlənən söz) – bir sözlə, bəy nəslinə mənsubiyyət deməkdir. Lakin bu sadə tərif, sözün zəngin mənasını tam əks etdirmir. Bəyzadəlik, sadəcə bir soyad və ya ailə mənşəyindən daha çoxdur; o, tarixi, sosial və mədəni bir kontekstdə yer alır. Bu, əsilzadəliyə, hökmdarlıqla bağlı olan nüfuzlu bir ailəyə mənsubiyyəti, əcdadlarının ictimai-siyasi həyatda oynadıqları rolun varisini olmağı ifadə edir.
Köhnə Azərbaycan cəmiyyətində bəylər, əsasən, feodal sisteminin mühüm təmsilçiləri idilər. Onların torpaq mülkiyyətləri, ictimai mövqeləri və siyasi təsirləri vardı. Bəyzadəlik, bu nüfuzlu təbəqənin bir üzvü olmaqla yanaşı, müəyyən hüquq və vəzifələrlə də bağlı idi. Bəyzadə olmaq, müəyyən sosial məsuliyyət daşımaq, adət-ənənələrə sadiq qalmaq, cəmiyyətdə nümunəvi davranış nümayiş etdirmək demək idi. Bəyzadəlik, sadəcə soyad deyil, bir status, bir məqam, bir tarixi və sosial irs idi.
Bəyzadəlik anlayışı, yalnız əsilzadəliklə deyil, həmçinin müəyyən bir mədəniyyət, həyat tərzi və dəyərlər sistemi ilə də bağlıdır. Bəy ailələrinin tarixi, ənənələri, adət-ənənələri və hətta memarlıq üslubları belə özünəməxsus idi. Bu, onların cəmiyyətdəki mövqelərini və nüfuzlarını daha da möhkəmləndirirdi. Ona görə də bəyzadəlik sadəcə bir titul deyil, bir tarixi-mədəni fenomendir.
Müasir dövrdə bəyzadəlik anlayışı, əvvəlki kimi sosial-siyasi bir status ifadə etməsə də, tarixi yaddaşda qalmış və ailə tarixinin, nəslinin bir hissəsi olaraq qorunur. Bu, milli kimlik və mənəvi dəyərlərin qorunması baxımından əhəmiyyətlidir.