Bəyirtmək – Azərbaycan dilinin zəngin ifadə vasitələri içərisində özünəməxsus yer tutan bir fellər sırasındandır. Sadəcə "bəyirməyə məcbur etmək" mənası ilə kifayətlənmək, bu fəilin ifadə etdiyi duyğu və hərəkətin bütün çalarlarını əhatə etmək üçün yetərli deyil. Daha dəqiq desək, bəyirtmək, zorla, təzyiqlə, hətta qorxu ilə birini səs çıxarmağa, bağırtmağa məcbur etmək deməkdir. Bu, sadəcə səs çıxarmaq deyil, həm də qorxu, ağrı, ya da digər mənfi duyğuların ifadəsi ilə müşayiət olunan zorlanmış bir səs ifadəsidir.
Fəal və passiv mənaları mövcuddur. Passiv mənada, "bəyirdilir" formasında, birisi zorla səs çıxarmağa məcbur edilirsə, fəal mənada, "bəyirdir" formasında, birisi başqasını bu hərəkətə məcbur edir. Bu fəilin istifadəsində güc, təhdid, təzyiq elementləri mühüm rol oynayır. Səsin tonu, səsin ifadə etdiyi duyğu, bəyirtmə hərəkatının səbəbi bu fəilin kontekstə bağlı olaraq müxtəlif çalarlar əldə etməsinə səbəb olur.
Məsələn, "Düşmənlər əsirləri bəyirtdirərək onlardan məlumat almağa çalışırdılar" cümləsində bəyirtmək, işgəncənin, zorakılığın bir vasitəsi kimi təsvir olunur. Digər tərəfdən, "Uşaq qorxudan bəyirdi" cümləsində isə bəyirtmə, qorxu və həyəcanın ifadəsidir. Beləliklə, bəyirtmək sözünün mənası hər dəfə kontekstə görə dəyişir və daha geniş və çoxşaxəli məna kəsb edir. Bu da sözün ifadə gücünü göstərir.
Qısacası, bəyirtmək sadəcə səs çıxarmaq deyil, zorla, təzyiqlə, qorxu ilə səs çıxarmağa məcbur etmək, ya da bunun nəticəsidir. Bu fəal və passiv, müxtəlif duyğuları və hərəkətləri əks etdirən bir söz olaraq Azərbaycan dilinin ifadə zənginliyini göstərir.