izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Bərdaşt (fars. بردهشت) Azərbaycan muğamlarının tərkib hissəsi olan və əsasən giriş hissəsini təşkil edən xüsusi bir musiqi formasıdır. Fars dilindən götürülmüş bu terminin əslində "dəstə, yığın, bir yerdə toplanma" mənalarını ifadə etdiyi düşünülür. Bu izahla əlaqədar olaraq, bərdaştın muğamın müxtəlif elementlərinin (səs, ritm, melodiya) bir araya gələrək, əsas mövzunun təqdimindən əvvəl dinləyicini musiqiyə hazırlayan bir ön söz kimi qəbul edilə bilər.

Musiqi baxımından bərdaşt, adətən yavaş tempdə, sakit və düşüncəli bir tərzdə ifa olunur. Onun əsas xüsusiyyətləri arasında melodik zənginlik, improvizasiya imkanlarının genişliyi və muğamın əsas hissəsinə hamar keçid təmin etməsi yer alır. Bərdaşt, muğamın əsas hissəsinin əsas melodiyasının və ya avazlarının ilkin elementlərini təqdim etməklə, dinləyicinin musiqinin əhval-ruhiyyəsinə və mahiyyətinə uyğunlaşmasına kömək edir. Bəzən bərdaştda muğamın əsas mövzusunun qısa motivləri də işlədilir.

Muğam ifaçılığı ənənəsində bərdaştın yeri və əhəmiyyəti çox böyükdür. O, sadəcə bir giriş hissəsi deyil, eyni zamanda muğamın bədii strukturunun və ifadə vasitələrinin öyrənilməsi üçün mühüm bir mərhələdir. Bərdaştın ifası ifaçının muğamı necə dərk etdiyini, onun estetik anlayışını və improvizasiya qabiliyyətini nümayiş etdirir. Ona görə də, bərdaştın ifası hər bir muğam ifaçısı üçün ciddi bir sınaqdır və peşəkarlığın əlamətlərindən biridir.

Qeyd etmək vacibdir ki, bərdaşt hər muğamda mütləq olmur. Bəzi muğamlarda bərdaşt hissəsi yoxdur, ya da çox qısadır. Bəzilərində isə bərdaşt muğamın ayrılmaz və əhəmiyyətli hissəsini təşkil edir. Bu, muğamın müxtəlifliyini və zənginliyini göstərən amillərdəndir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz