Bəndivan sözü Azərbaycan dilində əsasən "bənd", "məhbus", "əsir" və ya "tabe" mənalarında işlənir. Lüğətlərdə verilən "dan" mənası isə, daha çox köhnəlmiş və nadir hallarda istifadə olunan bir məna olaraq qeyd edilməlidir. "Dan" mənası ilə bağlı olaraq, bəndivan daha çox "kiməsə bağlı olan", "kiməsə tabe olan", "kiməsə bağlılığı olan" kimi ifadə edilirdi. Bu məna günümüzdə daha az istifadə olunsa da, ədəbiyyatda, xüsusilə də klassik əsərlərdə rast gəlinə bilər.
Misal olaraq verilən "Gözəl, mən sənin bəndivanınam, geyin gedək." cümləsində bəndivan sözü "sənin əsirəm, sənə bağlıyam" mənasında işlənir. Bu, sevgi, bağlılıq və itaət hisslərini ifadə edən bir ifadədir. Burada "bəndivan" sözü, əsiriyyətin fiziki mənasından daha çox, emosional bağlılığı, sevgi əsarətini bildirir.
Bəndivan olmaq ifadəsi isə iki əsas mənaya malikdir:
1) Fiziki və ya mənəvi əsarət: Bənd olmaq, məcbur olmaq, məhbus olmaq, əsir olmaq. Bu mənada bəndivan, öz iradəsinə qarşı hərəkət edən, başqasının iradəsinə tabe olan şəxsi ifadə edir.
2) Məcazi mənada bağlılıq: Sevgi, hörmət və ya bağlılıqdan irəli gələn bir bağlılıq və itaət. Bu mənada bəndivan, sevdiyi, hörmət etdiyi bir şəxsə səmimi bağlılığı olan insanı bildirir. Bu mənada istifadə zamanı “bəndivan olmaq” ifadəsi daha çox müsbət kontekstdə işlənir.
Beləliklə, bəndivan sözü tarixi kontekstdə və müasir istifadədə bir-birindən fərqlənən mənalara malikdir. Ancaq əsas məna həmişə bir növ bağlılıq, tabeçilik və ya məhdudiyyət hissini ifadə edir. Sözün hansı mənada işləndiyini anlamaq üçün cümlənin ümumi kontekstini nəzərə almaq vacibdir.