Bəlsəm (ər. əsli yun.) - İsti iqlim zonalarında, əsasən tropik və subtropik bölgələrdə bitib geniş yayılmış, ətirli və müalicəvi xüsusiyyətlərə malik bir neçə ağac növünün ümumi adıdır. Bu ağacların qabığından, yarpaqlarından və ya meyvələrindən əldə edilən qatranlı, yapışqan maddəyə də bəlsəm deyilir. Tarixən bir çox mədəniyyətdə müqəddəs sayılmış, dini ayinlərdə və müalicə məqsədləri üçün geniş istifadə olunmuşdur. Bu ağacların bəziləri hündür boylu və əzəmətli görünüşə malik olub, xoş ətri ilə ətraf mühitə özünəməxsus bir aura bəxş edirlər.
Bəlsəm ağaclarından əldə edilən qatranlar, özünəməxsus ətir və rənglərinə görə fərqlənirlər. Bəzi növlərdən əldə edilən bəlsəmlər qalın, qatı bir quruluşa sahib ikən, digərləri daha duru və maye halında olur. Bu maddələr əsrlər boyu ətir sənayesində, dərman istehsalında və dini mərasimlərdə geniş istifadə edilmişdir. Məsələn, müqəddəs hesab edilən bəzi bəlsəmlər mumyalama prosesində istifadə olunmuş, bəziləri isə yaraların müalicəsində, yaxud digər xəstəliklərin aradan qaldırılmasında tətbiq edilmişdir.
Müasir dövrdə də bəlsəmin müxtəlif sahələrdə tətbiqi davam edir. Kosmetologiya sənayesində ətir və krem istehsalında, aromaterapiyada sakitləşdirici və rahatlatıcı təsiri ilə tanınır. Həmçinin, bəzi bəlsəmlərin antiseptik və antiinflamatuar xüsusiyyətləri də tədqiqatlar nəticəsində təsdiq edilmişdir. Lakin, bəlsəm istifadəsinin həmişə təhlükəsiz olduğu düşünülməməli, istifadədən əvvəl mütəxəssislərlə məsləhətləşmək daha məqsədəuyğundur. Çünki, müxtəlif növ bəlsəmlərin tərkibi və təsiri bir-birindən fərqlənə bilər.
Beləliklə, bəlsəm sadəcə bir ağac və ya onun qatranı deyil, tarixin dərinliklərindən gələn, mistik və müalicəvi xüsusiyyətlərlə zəngin bir simvoldur. Onun tarixi, istifadəsi və müxtəlif növləri haqqında daha geniş məlumat əldə etmək bu maraqlı mövzunun daha yaxından öyrənilməsini tələb edir.