izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Bəxş (fars. بَخش‎) - Azərbaycan dilində geniş məna spektrinə malik, əsasən bağışlama, vermə və səbəb olma anlayışlarını özündə birləşdirən bir sözdür. Farsca köklərə sahib olan bu söz, sadəcə bir hərəkəti ifadə etməklə kifayətlənməyib, həm də həmin hərəkətin arxasında yatan niyyət və duyğuları ehtiva edir.

Ən geniş yayılmış mənası bağışlamaqdır. Bu bağışlama, sadəcə günahın bağışlanması deyil, həm də əfv etmək, kədərin, qəmin aradan qaldırılması mənasını da özündə ehtiva edir. Bəxş etmək, haqsızlığa, səhvə göz yummaqdan daha dərin bir məna kəsb edir; ümid və yeni başlanğıc vəd edir.

Digər bir önəmli mənası isə verməkdir. Bu vermə, sadəcə material əşyaların verilməsi deyil, həm də qeyri-maddi dəyərlərin, məsələn, məsləhətin, dəstəyin, sevginin, diqqətin verilməsini əhatə edir. Bəxş edilən şeyin qiyməti nə qədər böyük olursa olsun, həmin hərəkətdəki səxavət, mərhəmət və qayğı duyğuları ön plana çıxır.

Bəxş sözü, həmçinin bir hadisənin səbəbkarı, yaranmasına səbəb olan amili ifadə edə bilər. Məsələn, "Bəxşinə görə xoşbəxtəm" ifadəsi, xoşbəxtliyə səbəb olan şəxsi və ya hadisəni ifadə edir. Bu mənada söz, qarşılıqlı əlaqəni, təsiri vurğulayır.

Ümumilikdə, "bəxş" sözü yalnız bir hərəkəti deyil, həm də o hərəkətin arxasındakı nəcib niyyəti, mərhəməti, səxavəti ifadə edən zəngin mənalı bir sözdür. Onun tərkib hissəsi kimi istifadə olunması mənasının zənginliyini daha da artırır. Bu sözün köklərinin fars dilinə dayanması isə onun mədəniyyətlərarası əlaqələrini və tarixi dərinliyini göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz