izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Bədməst sözü fars mənşəli olub, köhnə Azərbaycan dilində işlənən bir sifətdir. Müasir dilə tam uyğun gələn bir təklif olmasa da, "bədməst"in əsl mənası sadəcə "kefli" olmaqdan daha çoxdur. O, həddən artıq, son dərəcə kefli, hətta sərxoşluq səviyyəsinə çatan bir keflilik halını ifadə edir. Bu keflilik isə nəzarətsiz, nəticələrinə fikir vermədən, nalayiq və ya qeyri-adekvat davranışlara səbəb olur.

Yəni, bədməst insan sadəcə "şən" və ya "əyləncəli" deyil; o, özünü itirmiş, əxlaqsız və ya sosial qaydaları pozmuş vəziyyətdədir. Sərxoşluq bu vəziyyətin tipik bir səbəbi olsa da, bədməstlik hər zaman sərxoşluqla əlaqəli deyil. Məsələn, həddən artıq qəzəb və ya həyəcan da bədməstlik halına səbəb ola bilər. Bədməst insanın davranışı nəzarətsiz və qeyri-proqnozlaşdırıla bilər.

Sözün "köhnə" olması onun tamamilə unudulduğu mənasını verməməlidir. Müasir Azərbaycan ədəbiyyatında, xüsusən də tarixi mövzulu əsərlərdə və ya köhnə üslubda yazılmış mətnlərdə hələ də rast gəlinə bilər. "Bəli, doqquz ayın müddətində otuz doqquz nömrə məcmu" ifadəsi isə bu sözün necə işlədilə biləcəyinə dair bir nümunə olaraq verilə bilər (bu hissənin əsl mənasının aydınlaşdırılmasına ehtiyac var). Bu cümlə, ehtimal ki, bədməst birinin doqquz ay ərzində otuz doqquz qəribə hərəkət etdiyini göstərir. Bəlkə də bu, nəşr olunmuş bir əsərdəki qeyri-adi hadisələri qısaca xarakterizə etmək üçün işlədilmiş bir ifadədir.

Ümumiyyətlə, "bədməst" sözü zəngin bir məna çalarına malikdir və müasir dilçilik tədqiqatlarında da təhlil edilməyə layiq bir leksik vahiddir. Onun təkcə "kefli" kimi tərcüməsi sözün tam mənasını əks etdirmir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz