izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Beyzə sözü Azərbaycan dilinin köhnə lüğətlərində rast gəlinən maraqlı bir sözdür. Müasir Azərbaycan dilində az istifadə olunsa da, tarixi kökləri və mənaları ilə diqqəti cəlb edir. Əsasən iki əsas mənası vardır:

1. Yumurta: Beyzə, əslində, "yumurta" sözünün köhnə, arxaik bir sinonimidir. Qədim türk dillərində də oxşar köklərə sahib sözlər mövcuddur və bu da sözün tarixinin qədimliyinə işarə edir. "Beyzə" sözü ilə "yumurta" sözü arasında fonetik oxşarlıq da müşahidə olunur. Belə ki, yumurtanın qabıqının bərkliyini və forma müəyyənliyini ifadə edən bir anlam ehtiva edə bilər. Bu mənada, "beyzə" sözü daha çox yumurtanın fiziki görünüşünə fokuslanır.

2. Dəbilqə: Beyzə sözünün daha maraqlı mənalarından biri də dəbilqə, yəni baş geyimi olaraq istifadəsidir. Bu mənanın yumurta mənası ilə əlaqəsi, ehtimal ki, dəbilqənin yumurta formasına oxşar olmasından irəli gəlir. Həm də, hər ikisinin qoruyucu xüsusiyyəti (yumurta embrionu, dəbilqə isə başı qoruyur) bu əlaqəni daha da gücləndirir. Tarixi mənbələrdə, xüsusilə də qədim döyüşçülərin geyimləri haqqında yazılarda bu mənada rast gəlinməsi mümkündür.

Nəticə olaraq, "beyzə" sözünün həm yumurta, həm də dəbilqə mənalarını ehtiva etməsi, sözün semantik inkişafının maraqlı nümunəsini təşkil edir və Azərbaycan dilinin zəngin leksikasına dair əyani sübutdur. Bu sözün müasir dilin zənginləşdirilməsi baxımından da əhəmiyyəti vardır. Onun köhnəlməkdə olan leksik ehtiyatımızdan olduğunu və dilimizin tarixi inkişafını anlamag üçün çox əhəmiyyətli bir element olduğunu da qeyd etmək lazımdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz