izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Beşbir sözü Azərbaycan dilində əsasən zərf kimi işlənir və "beş-beş" mənasını verir. Yəni, əşyaların, insanların və ya hadisələrin beşli qruplar halında, dəstə-dəstə, bir-birinin ardınca və ya eyni vaxtda baş verməsini bildirir. M. İbrahimovun misalında olduğu kimi, "Adamlar dəstə-dəstə, üçbir, beşbir bağda gəzir, söhbət edirdilər" cümləsində "beşbir" sözü insanların beş nəfərlik qruplar halında bağda gəzməsini ifadə edir.

Bu sözün maraqlı tərəfi ondadır ki, konkret sayı deyil, qrup halında olmanı vurğulayır. "Beşbir" sözünün "üçbir" və ya "onbir" kimi variantları da mövcuddur və bunların hamısı eyni quruluşa malik olub, qruplaşmanı ifadə edir. Bu söz bir növ kəmiyyəti təsvir edən və eyni zamanda şəkilsellik yaradan bir ifadədir. Təkcə rəqəmin təkrarlanması deyil, həm də bu rəqəmlərin təkrarlanması ilə yaradılan ritm və ahəng də sözün mənasını zənginləşdirir.

"Beşbir" sözü söhbət edən insanların bir-birinə yaxınlığını, birgəliyini də ifadə edə bilər. Yəni sadəcə fiziki yaxınlıq deyil, eyni zamanda sosial və ya emosional yaxınlıq mənasını da özündə daşıyır. Bu baxımdan, söz sadə bir kəmiyyət ifadəsindən daha çox, təsvir və ifadə qüvvəsinə malik bir ədəbi vasitədir.

Ümumilikdə, "beşbir" sözü Azərbaycan dilinin zənginliyinə və ifadə imkanlarının genişliyinə öz töhfəsini verən maraqlı bir leksik vahiddir. Onun istifadəsi mətnlərə rəngarənglik və dinamizm qatar.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz