izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Beləlikdə zərfi, müəyyən bir şərt və ya vəziyyətin nəticəsini, əlaqədar halını və ya mümkünlüyü göstərmək üçün istifadə olunur. Daha geniş mənada, bir sıra hadisələrin ardıcıllığını, bir nəticəyə gətirib çıxaran əlaqəni ifadə edir. Sözün mahiyyəti, səbəb-nəticə əlaqəsinin vurğulanmasıdır. Qısaca desək, "beləliklə", "bu səbəbdən", "deməli" sözlərinin daha yumşaq və incə bir ifadəsidir.

Birinci mənası ("Belə olduqda, bu halda, əgər belə olsa") şərtli bir əlaqəni ifadə edir. Misal olaraq, "Beləlikdə mən sənə yoldaş deyiləm" cümləsində, əvvəlki bir hadisənin (susmaya bilən şərt) nəticəsində yaranmış vəziyyət təsvir olunur. Yəni, öncə baş vermiş bir hadisənin (bəlkə də sənin etdiklərin) nəticəsində danışanın sənə qarşı mövqeyinin dəyişməsi vurğulanır. Bu zaman "əgər belə olsa" mənası altmənada mövcuddur.

İkinci mənası ("Bu vəziyyətdə, bu halda, bu qaydada") isə mövcud olan vəziyyəti və ya həmin vəziyyətdə edilən hərəkəti təsvir edir. Burada vurğu, hadisənin gedişatına və ya tətbiq olunan üsula yönəlib. Məsələn, "Beləlikdə, işimizi bitirdik" cümləsində, işin necə bitdiyi (qaydası, metodu) əhəmiyyətli deyil, işin bitmiş olması ön plana çıxır. "Bu qaydada" ifadəsi ilə daha sıx bağlıdır.

Ümumiyyətlə, "beləlikdə" zərfi nitqi daha təbii və axıcı edir, məntiqi əlaqələri daha aydın şəkildə ifadə etməyə imkan verir. Sözün istifadəsindəki incəliklər, kontekstdən asılı olaraq, fərqli mənaların ortaya çıxmasına səbəb ola bilər. Ona görə də, cümlədəki yerini və ətrafdakı sözləri diqqətlə nəzərə almaq vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz