izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Bazburud (əsli fars. bad burut) sözü Azərbaycan dilində əsasən bir insanın fiziki görünüşünü, xarici quruluşunu, boy-buxununu, bədən quruluşunu ifadə edir. Sadəcə “görünüş” deməkdən daha çox, insanın bədəninin ümumi təəssüratını, hündürlüyünü, qamətini, əzəmətini və ya əksinə, nazikliyini, zəifliyini əks etdirir.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, farsca köklərinə görə daha aydın məna kəsb edir. "Bad" (بد) farsca "pis", "yaramaz", "xoşagəlməz" mənalarını verir. "Burut" (بُروت) isə "quruluş", "forma", "həcm" mənalarına malikdir. Beləliklə, sözün həqiqi mənası "pis quruluş" kimi tərcümə edilə bilər, lakin Azərbaycan dilində bu mənfi məna tam olaraq öz əksini tapmır. Daha çox neytral, bəzən isə müsbət kontekstdə (məsələn, güclü, qüvvətli bir insan üçün) istifadə olunur.

Misal olaraq, verilən sitatda ("Elə bazburudundan oxşayırsan; səni özümə ilxıçı edərəm") "bazburud" sözü daha çox insanın hündür boyunu və qüvvətli quruluşunu ifadə edir. Qara xan, danışdığı şəxsin fiziki quruluşuna heyran qalaraq onu özünə ilxıçı (yəni, yaxın adam, etibarlı şəxs) etmək niyyətini bildirir. Bu da göstərir ki, kontekstdən asılı olaraq, sözün mənası dəyişə bilər.

Qısacası, "bazburud" sözü sadəcə bir insanın boy-buxununu deyil, onun ümumi fiziki təəssüratını, quruluşunu, hətta bəzən xarakterini də ifadə edə bilən, zəngin mənaya malik bir sözdür. Onun farsca kökləri sözün dərin mənasını daha aydın şəkildə göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz