izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Bayğırmaq (f.): Bu fel, səsin güclü və uzun müddətli ifadəsini, həddindən artıq güclü bir şəkildə bağırmını, qışqırmanı və ya hayqırmanı ifadə edir. Sadəcə "bağırmaq"dan daha intensiv və duyğu yüklü bir hərəkəti təsvir edir. "Bağırmaq" ümumi bir ifadədir, halbuki "bayğırmaq" daha çox əzab, ağrı, qorxu, sevinc və ya qəzəbin təsiri altında edilən, nəzarətsiz bir şəkildə səslənməni ifadə edir.

Sözün kökü türkcədir və "bay" (böyük, geniş, əhatəli) və "qırmaq" (sındırmaq, qırmaq, kəskin şəkildə səs çıxarmaq) felindən törəmiş ola bilər. Bu halda, sözün mənası "səsi geniş və güclü şəkildə qırmaq", yəni güclü və səs-küylü şəkildə bağırmaq kimi başa düşülə bilər. Bu, sadəcə bir təklifdir və dilçilər tərəfindən dəqiq təsdiq edilməlidir.

Bayğırmaq hərəkəti, ifadə olunan duyğunun intensivliyini və təcililiyini vurğulayır. Məsələn, "o qorxudan bayğırdı" cümləsində, sadəcə qorxunun deyil, həddindən artıq və həyati təhlükə hissini ifadə edir. Eynilə, "sevincdən bayğırdı" ifadəsi də adi bir sevincdən daha böyük, coşqun və təntənəli bir sevinci ifadə edir.

Ədəbiyyatda bayğırmaq feli, personajların duyğu və həyəcanlarını daha canlı və təsirli şəkildə ifadə etmək üçün istifadə olunur. Məsələn, verilən Misir Hüseyn misalında, Şirəli'nin "özünün son qüvvətini toplayaraq bayğırması", onun həyatının son anlarında verdiyi mübarizəni və ümidsizliyin həddindən artıq təsirini daha təsirli şəkildə ortaya qoyur.

Nəticə olaraq, "bayğırmaq" sadəcə "bağırmaq"ın sinonimi deyil, daha çox duyğu yüklü, intensiv və həyati təciliyini önə çəkən bir ifadədir. Onun kökü və etimologiyası daha dərin bir araşdırma tələb etsə də, ədəbiyyatda və gündəlik dil istifadəsindəki təsiri danılmazdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz