(Varis Musa oğlu Yolçiyev)

yazıçı, jurnalist

STATUSU

Beynəlxalq:

Ümumdünya Yazıçılar İttifaqının (WOW) İdarə Heyətinin üzvü (Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı Akinvande Soyinka kimi ünlülərlə birgə təmsil olunur), qurumun 5 bölməsindən birinin - Türk dövlətləri və türkdilli xalqlar bölməsinin katibi.

Avrasiya Millətlər Assambleyası Ədəbiyyat Şurasının (APE) həmsədri;

Nyu-York Dünya Yazıçılar Konqresinin iştirakçısı; PEN Klubun (PEN İnternational), Beynəlxalq Yazıçılar Gildiyasının (İGOW) üzvü; Yaradıcılar Sülh Uğrunda Federasiyasının (APF) Sülh səfiri;

BMT-nin patronajlığı altında keçirilən Avrasiya materikinin ədəbiyyat üzrə III LiFFt Festivallar Fetivalının qızıl laureatı (trofeyi öncəki laureat – dünyaşöhrətli qazax yazıçısı Oljas Süleymenovdan qəbul edib);

Bir neçə beynəlxalq ədəbiyyat və mədəniyyət festivallarının münsifi, antologiyaların redaksiya heyətinin üzvü.

Yerli:

Azərbaycan Ədəbiyyat Fondunun Baş Direktoru;

Azərbaycanın ən böyük mədəniyyət portalı olan “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Baş Redaktoru;

Azərbaycan Yazıçılar Birliyi İdarə Heyətinin üzvü;

Azərbaycanın Əməkdar Jurnalisti.

II TƏRCÜMEYİ HALI

Azərbaycanlıdır. Sumqayıt şəhərində, ziyalı ailəsində dünyaya gəlib.

Atası Musa Yolçiyev dövrün tanınmış ədəbiyyatşünası, Sumqayıt Kimya-Texnologiya Texnikumunun Baş müəllimi, anası Tamara Yolçiyeva Sumqayıt Alüminium Zavodunun Aparıcı iqtisadçısı olub. Ana nənəsi tərəfdən Azərbaycan sufiliyinin görkəmli nümayəndəsi, nəqşibəndilik təriqətinin banilərindən biri Hacı Mahmud Əfəndinin nəslindəndir.

Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini bitirib. Yazıçıların Beynəlxalq Nyu-York Konfransı çərçivəsində 58 akademik saat “Bestseller yazmaq qaydaları” kursu alaraq müvafiq Sertifikata layiq görülüb.

Müxtəlif illərdə Azərbaycan Gənclər İttifaqı Sumqayıt Gənclik Mərkəzinin direktor müavini, “168 saat” qəzetinin baş redaktoru, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsinin “Azərbaycan” Nəşriyyatının Baş redaktoru, “Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri” QSC-nin Departament direktoru vəzifələrini daşıyıb.

2023-cü ildən Azərbaycan Ədəbiyyat Fondunun Baş direktoru, “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Baş redaktorudur.

Azərbaycan Respublikası VI çağırış Milli Məclisinə seçkilərdə 53 saylı Sumqayıt-Xızı seçki dairəsindən namizəd olub. (2020)

NAİLİYYƏTLƏRİ

Ədəbiyyat üzrə

-Dünyanın 6 ölkəsində nəşriyyat hesabına 23 romanı çıxıb;

-Kitabları dünyanın ən böyük Universitet kitabxanası olan Böyük Britaniyanın Birmingen Universiteti kitabxanasının, habelə Almaniyanın Halle, Rusiyanın Qorki adına kitabxanalarının və s. əsas fondlarına daxil edilib;

-Bir çox yerlərdə, o cümlədən Nyu-Yorkda Brodveydə, Moskvada Qızıl Meydanda, Bakıda Bakı Konqress Mərkəzində kitab təqdimatları keçirilib;

-2016-cı ildə Nyu-Yorkda “Kreativ yazıçıların ABŞ üzrə promokşnı (“Promotion of Creative writinq in the USA") layihəsinə seçilən 50 üzvdən biri, yeganə müsəlmandır;

-2018-ci ildə Avrasiya materikinin ədəbiyyat üzrə 3-cü LiFFt festivallar festivalının qızıl medalına layiq görülərək reqlamentə uyğun olaraq 2019-cu ildə festivalın qalibin vətənində - Bakıda keçirilməsini təmin edib. Heydər Əliyev Mərkəzində Heydər Əliyev Fondunun həmtəşkilatçılığı ilə keçirilən 4-cü festivalda dünyanın 55 ölkəsindən 170 məşhur yazıçı, o cümlədən 53 top yazıçı iştirak edib;

-Müstəqil Azərbaycanda roman yazmaq üçün Dövlət sifarişi almış ilk və yeganə yazıçıdır, onun “Qırmızı Ləçəklər” romanı Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə keçirilən “Xocalıya Ədalət” kampaniyası çərçivəsində Xocalı həqiqətlərinin təbliğatçısına çevrilib;

-Əksər kitabları dəfələrlə təkrar nəşr edilib, Azərbaycanda müxtəlif illərdə ən çox satılan kitab reytinqlərində yer alıb. “Sonuncu ölən ümidlərdir” romanını Bakı Kitab Klubu müstəqil Azərbaycan tarixində ən çox satılan kitab elan edib; “Sənə inanıram” romanı Özbəkistanda 2021-ci ilin yekunlarına görə Rəşad Nuri Güntəkinin “Yaşıl gecə” romanından sonra ikinci ən çox satılan kitab olub.

-“Yetmiş yeddinci gün” romanı 2014-cü ildə Türkiyənin Yozqat Bozok Dövlət Universitetində dərs vəsaiti kimi təsdiqlənib, “Sonuncu ölən ümidlərdir” romanı 2015-ci ildə M.Qorki adına Moskva Beynəlxalq Ədəbiyyat İnstitutunda dissertasiya mövzusu olub;

- “Metamorfoz” romanı London Ədəbiyyat Mükatatının qısa siyahısına düşüb;

Bir çox beynəlxalq və yerli mükafatlara layiq görülüb:

2011-ci ildə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin "Qızıl kəlmə" ədəbiyyat mükafatı; 2013-cü ildə Türkiyənin Avrasiya Yazarlar Qurumunun Beynəlxalq Mahmud Kaşğari hekayə müsabiqəsinin mükafatı; 2016-cı ildə Rusiyanın Moskva Ədəbiyyat mükafatı; 2017-ci ildə Varşavada keçirilən Salavyan Ədəbiyyat festivalının və YUNESKO-nun Adam Mitskeviç medalı; 2018-ci ildə Fransada Antuan de Sent Ekzüperi Evinin keçirdiyi hekayə müsabiqəsinin mükafatı; 2018-ci ildə Böyük Britaniya Yazıçılar İttifaqının (APPİA) versiyasında “İlin Yazıçısı” titulu; 2018-ci ildə Rusiyanın “Rossiyskiy kolokol” ədəbi nəşrinin versiyasında “İlin Yazıçısı” titulu; 2019-cu ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və “Ədəbiyyat qəzeti”nin Əli Bəy Hüseynzadə mükafatı; 2019-cu ildə Rusiya Yazıçılar İttifaqı Rəyasət heyətinin 20190415-1 saylı qərarı ilə Puşkin medalı; 2021-ci ildə Ədəbi ustalığa görə Ukrayna Yazıçılar İttifaqının Atanas Vençev Diplomu, 2024-cü ildə Azərbaycan Yaradıcılıq Fondu tərəfindən “İlin Ədəbiyyat adamı” fəxri titulu və s.

Media və kino üzrə

1994-cü ildə Azərbaycan Televiziyasında müəllifi olduğu “Gecə kanalı” proqramına görə “Dan ulduzu” ali jurnalistika mükafatı;

2001-ci ildə “168 saat” qəzetinin Baş redaktorluğuna görə Parisdə BİD təsisatı tərəfindən Minilliyin mükafatı;

2002-ci ildə “168 saat” qəzetinin Baş redaktorluğuna görə Brüsseldə Euromarket mükafatı və s.

2013-15-ci illərdə iki romanının ssenarisinə (“Sənə inanıram” və “Bir ovuc torpaq”) Azərbaycan Prezidentinin Milli Teleradio Şurasına ayırdığı vəsait hesabına teleserial çəkilib;

2016-cı ildə “Göydən yıxılan mələk” ssenarisi ABŞ-da The Hollywood reporter- dərgisinin ənənəvi ssenari müsabiqəsinin uzun siyahısına daxil edilib;

2017-ci ilin dekabrında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 3525 saylı sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Jurnalisti fəxri adına layiq görülüb;

2022-ci ildə Azərbaycanın ilk tarixi teleserialının - Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyi ilə Türkiyənin “Bozdağfilm” şirkərinin birgə istehsalı olan “Atabəylər: Şəmsəddin Eldəniz” teleserialının Ssenari qrupunun rəhbəri təyin olunub;

2023-cü ildə “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Baş redaktoru olaraq TÜRKSOY tərəfindən Türk dövlətləri arasında İlin mediası ödülünə layiq görülüb.

Ədəbiyyat tarixindəki yeri və təsiri barədə daha ətraflı məlumat məhduddur. Lakin, Azərbaycan ədəbiyyatına öz töhfəsini vermiş gənc və perspektivli bir şair kimi tanınır.

Abay Dağlı haqqında daha ətraflı məlumat əldə etmək üçün ədəbiyyatşünaslıq mənbələrindən və Azərbaycan ədəbiyyatı ilə bağlı araşdırmalardan istifadə etmək məsləhətdir.

Əsərlərində milli-azadlıq hərəkatına, sosial ədalətə, insan mənəviyyatına dair mövzular önəmli yer tutur. O, həm satirik, həm də lirik şeirləri ilə tanınır.

Abbas Abdulla şeirlərində sadə və aydın dildən istifadə etmiş, xalq dilinə yaxınlığı ilə seçilmişdir. "Koroğlu" poemasından sonra yazdığı "Sənətdə realizm", "Ədəbiyyatda realizm" kimi əsərləri də ədəbiyyat nəzəriyyəsinə əhəmiyyətli töhfələr vermişdir.

Onun əsərləri Azərbaycan ədəbiyyatının klassik nümunələri sırasında yer alır və bu gün də oxucular tərəfindən maraqla qarşılanır.

Əsərləri əsasən lirik xarakter daşıyır və sevgi, vətən, təbiət mövzularına həsr olunmuşdur. Onun şeirlərində klassik Azərbaycan ədəbiyyatının təsiri hiss olunur.

Abbas ağa Nazirin yaradıcılığı Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafında özünəməxsus yer tutur və milli ədəbi irsimizin ayrılmaz hissəsidir. Əsərləri bugün də oxunur və tədqiq olunur.

Onun şeirləri əsasən lirik xarakter daşıyır və duyğuların, təbiətin gözəlliyinin və insan həyatının müxtəlif tərəflərinin təsvirinə həsr olunmuşdur. Şeirlərində dilin sadəliyi və ifadənin dəqiqliyi diqqət çəkir.

Abbas Arazlının əsərləri geniş oxucu kütləsi tərəfindən sevilərək qəbul olunmuşdur və Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafına öz töhfəsini vermişdir.

Ədəbi fəaliyyətinə gənc yaşlarında başlayan Səhhət, qısa ömrü ərzində Azərbaycan ədəbiyyatına dəyərli əsərlər bəxş etmişdir. Onun şeirləri əsasən sevgi, vətən, təbiət mövzularına həsr olunmuşdur.

Təəssüf ki, repressiyaların qurbanı olmuş və 1938-ci ildə güllələnmişdir. Onun yaradıcılığı sovet dövründə uzun müddət unudulmuş, əsərləri çap edilməmişdir. Lakin müstəqillik illərindən sonra əsərləri yenidən oxuculara təqdim edilmiş və onun ədəbiyyatımızdakı yeri bərpa olunmuşdur.

Abbas Səhhətin şeirləri özünün səmimiyyəti, duyğulu dili və lirikliyi ilə seçilir. O, Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafına öz töhfəsini vermiş nadir istedadlı şairlərdən biridir.

Onun əsərlərində Vətənə, təbiətə, insan münasibətlərinə dair duyğulu təsvirlər ön plana çıxır. Kərimovun şeirləri həm də dərin fəlsəfi düşüncələrlə zəngindir.

Şairin yaradıcılığı Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafına öz töhfəsini vermişdir. Əsərləri bir çox dillərə tərcümə olunmuşdur.

Bakıxanov həm lirik şeirləri, həm də qəzəlləri ilə tanınır. Şeirlərində vətən sevgisi, insanlıq, ədalət kimi mövzular önəmli yer tutur. O, həmçinin "Gülüstan-ı İrəm" adlı məşhur tarixi əsərin müəllifidir. Bu əsər Azərbaycan tarixinin araşdırılmasında mühüm mənbə hesab olunur.

Bakıxanovun əsərləri Azərbaycan dilinin və mədəniyyətinin zənginliyini əks etdirir və bu gün də müasir oxucular tərəfindən maraqla oxunur. Onun yaradıcılığı Azərbaycan ədəbiyyatının klassik nümunələrindən biridir.

Ədəbi yaradıcılığında lirik şeirlər, qəzəllər və satirik əsərlər üstünlük təşkil edir. Onun şeirlərində vətən sevgisi, insan mənəviyyatı, haqq-ədalət mövzuları ön plana çıxır. Dilinin sadəliyi və ifadənin aydınlığı ilə seçilən Xuluqvi, eyni zamanda, kəskin satirik təsvirləri ilə də tanınır.

Xuluqvinin əsərləri müxtəlif məcmuələrdə toplanmış və bu gün də Azərbaycan ədəbiyyatının inciləri arasında yer alır. O, öz dövrünün ədəbi-ictimai həyatında fəal iştirak etmiş və əsərləri ilə oxuculara güclü təsir bağışlamışdır.

Əsərlərində əsasən vətən sevgisi, milli azadlıq mücadiləsi, xalqın sosial problemləri və insan münasibətləri öz əksini tapıb. Lirik şeirləri ilə yanaşı, satirik və fəlsəfi əsərləri də vardır.

Vəlizadənin yaradıcılığı milli romantizm ənənələri ilə xarakterizə olunur. O, öz dövrünün ictimai-siyasi həyatında fəal iştirak edərək, milli oyanışa öz töhfəsini vermişdir.

Təəssüf ki, gənc yaşda həyatını itirmişdir. Ancaq qısa ömrü ərzində yaratdığı əsərlər Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafında mühüm rol oynamışdır.