Mənası:
JF-17 qırıcısı, müasir çoxfunksiyalı döyüş təyyarəsi olub, həm hava-hava, həm də hava-yüzə əməliyyatları üçün nəzərdə tutulmuşdur. Bu təyyarə, Pakistan və Çinin əməkdaşlığı nəticəsində inkişaf etdirilmiş və regional təhlükəsizlik əməliyyatlarında istifadə olunan qabaqcıl silah sistemləri ilə təchiz olunub.

Fiziki Xüsusiyyətləri

• Aerodinamik Dizayn:
  Yüksək manevr qabiliyyətini təmin edən aerodinamik quruluş və yüngül materiallardan hazırlanmış korpus.

• Mühərrik və Performans:
  Güclü turbofan mühərrikləri ilə təchiz olunub, bu da ona yüksək sürət (təqribən Mach 1.6-1.8) və geniş əməliyyat hündürlüyü (təxminən 15,000 metrə qədər) qazandırır.

• Silah Yükü və Avionika:
  Müasir lazer nişanlama sistemləri, radar və müxtəlif raketlər, bombalar ilə təchiz olunmuşdur. Bu sistemlər onun həm hava-hava, həm də hava-yüzə döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirməsinə imkan yaradır.

İstifadə Sahələri

• Hərbi Əməliyyatlar:
  Hava üstünlüyünün təmin olunması, müdafiə və hücum əməliyyatlarında geniş istifadə olunur.

• Patrolda və Kəşfiyyat:
  Regional təhlükəsizlik əməliyyatlarında, hədəf aşkarlanması və izləmə sistemləri ilə mükəmməl fəaliyyət göstərir.

• Çoxfunksiyalı Tapşırıqlar:
  Hərbi təlimlər və müxtəlif döyüş şəraitlərində dəqiqliklə hədəf vurma qabiliyyətinə malikdir.

Tarixi və İnkişafı

JF-17 layihəsi 2000-ci illərin əvvəllərində Pakistan və Çinin sıx əməkdaşlığı nəticəsində həyata keçirilmişdir. İlk uçuşdan sonra müasir döyüş əməliyyatlarının tələblərinə cavab verəcək şəkildə davamlı təkmilləşdirilmişdir. Bu təyyarə regional və qlobal miqyasda asimmetrik müharibə şəraitində, habelə müxtəlif hərbi ssenarilərdə öz performansını sınamışdır.

Texniki Göstəricilər (Əsas)

• Maksimum Sürət: Təqribən Mach 1.6-1.8
• Əməliyyat Hündürlüyü: 15,000 metrə qədər
• Silah Yükü: Müxtəlif növ raketlər, aviasiya bombaları və topçu sistemləri
• Menzil: Yanacaq və əlavə yanacaq sistemləri ilə geniş uçuş məsafəsi

İstifadə Nümunələri

• Hərbi Göstəriş:
  "JF-17 qırıcısı, regional təhlükəsizlik əməliyyatlarında və hava üstünlüyü mübarizəsində özünün yüksək performansı ilə seçilir."

• Texnoloji İnkişaf:
  "Müasir avionika və silah sistemləri ilə təchiz olunmuş JF-17, döyüş tapşırıqlarında yüksək dəqiqlik və etibarlılıq nümayiş etdirir."

Tələffüz: [qɯˈlɯnt͡ʃ]

Mənası:
Qılınc, kəsici və ya dəlmə funksiyasına malik döyüş silahıdır. Tarixən müharibə, müdafiə və mərasimlərdə istifadə olunmuş, həm də mədəni simvol kimi böyük əhəmiyyət qazanmışdır.

Fiziki Xüsusiyyətləri

• Dizayn və Quruluş:
  Ənənəvi qılınclar uzun, iti uclu və kəskin kənarlarla xarakterizə olunur. Onlar həm kəsmə, həm də dəlmə funksiyalarını yerinə yetirə biləcək şəkildə hazırlanırdı.

• Materiallar:
  Qılıncların istehsalında yüksək keyfiyyətli dəmir və polad istifadə olunurdu. Tarixi nümunələr müasir dövrdə müzeylərdə və kolleksiyalarda qorunur.

İstifadə Sahələri

• Döyüş və Müdafiə:
  Tarixən, qılınc əsas döyüş silahı kimi istifadə olunub, cəngavərlik döyüşlərində və müdafiə əməliyyatlarında mühüm rol oynamışdır.

• Ritual və Simvolik Əhəmiyyət:
  Azərbaycan xalqlarında qılınc cəsarətin, gücün və qürurun simvolu kimi qiymətləndirilir. O, mərasimlərdə və ənənəvi döyüş sənətlərində xüsusi yer tutur.

• Ədəbiyyat və İncəsənət:
  Qılınc, xalq dastanlarında və ədəbiyyatda qəhrəmanların əfsanəvi silahı olaraq təsvir edilir.

Tarixi və Mədəni Əhəmiyyəti

Azərbaycanın zəngin tarixi ərzində qılınc, həm mübarizənin, həm də mədəni irsin simvolu kimi böyük rol oynamışdır. Tarixi mətnlər və arxeoloji tapıntılar qılıncın müxtəlif dövrlərdə geniş istifadə edildiyini göstərir. Bu silah, həm müharibə anlarında, həm də mədəniyyət və ənənələrin qorunmasında əhəmiyyətli element kimi yadda qalıb.

Etimologiya

“Qılınc” sözü türk dillərinə məxsus olub və müxtəlif bölgələrdə fərqli variantlarda istifadə olunub. Bu termin əsasən döyüş silahını təsvir etmək üçün geniş mənada qəbul edilir.

İstifadə Nümunələri

• Tarixi Kontekst:
  "Orta əsrlərdə Azərbaycan cəngavərləri qılınclarını fəxrlə daşıyırdılar."

• Mədəni Simvol:
  "Qılınc, xalqın qəhrəmanlıq və mübarizə ruhunun təcəssümüdür."

Mənası:
Tüfəng, əsasən uzaq məsafədən dəqiq atəş açmaq üçün dizayn edilmiş atəşli silah növüdür. O, həm hərbi, həm də ov və idman məqsədləri üçün istifadə olunur.

Fiziki Xüsusiyyətləri

• Dizayn və Quruluş:
  Tüfənglər adətən uzun, düz boruya malikdir və əl ilə idarə olunan nişan alma vasitələri ilə təchiz olunub. Dizaynı istifadəçiyə sabit və dəqiq atəş etməyə imkan verir.

• Atəş Mexanizmi:
  Müxtəlif modellərdə əl ilə işlədilən mexanizmlərdən tutmuş yarı-avtomatik və avtomatik atəş sistemlərinə qədər fərqlilik göstərir.

• Materiallar:
  Müasir tüfənglər yüksək dayanıqlı polimerlər, metal və kompozit materiallardan hazırlanır; bu da həm davamlılıq, həm də yüngüllük təmin edir.

İstifadə Sahələri

• Hərbi və Polis:
  Müdafiə və hücum əməliyyatlarında, təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən geniş şəkildə istifadə olunur.

• Ovçuluq:
  Ovçuluqda müxtəlif növ ov heyvanlarını dəqiq vurmaq üçün nəzərdə tutulub.

• İdman Atıcılığı:
  Atıcılıq idman növlərində yarışmalarda və məşqlərdə istifadə edilir, dəqiqlik və sürət tələb edən idmançılar üçün əlverişlidir.

Tarixi və İnkişafı

Tüfənglərin tarixi orta əsrlərə qədər uzanır. İlk odun və tozla işləyən silahlar zamanla inkişaf edərək, sənaye inqilabı və texnoloji yeniliklərlə müasir, yüksək dəqiqlikli atəş vasitələrinə çevrildi. Bu inkişafa paralel olaraq, hərbi strategiyalar və taktikalarda da dəyişikliklər baş verdi.

Etimologiya

“Tüfəng” sözü türk dillərində yaranıb və “atəşli silah” mənasını daşıyır. Bu termin Azərbaycan dilində də eyni mənanı ifadə edir və əsrlər boyu müxtəlif silah növlərini təsvir etmək üçün istifadə olunub.

İstifadə Nümunələri

• Hərbi Əməliyyat:
  "Müasir döyüşdə dəqiq atəş qabiliyyətinə malik tüfənglər kritik rol oynayır."

• Ovçuluq:
  "Ovçuluqda seçilən tüfəng, həm güvənilirliyi, həm də dəqiqliyi ilə fərqlənir."

Tələffüz: [dəˈvæ]

Mənası:
Dəvə, əsasən quru və səhralıq bölgələrdə yaşayan, insan tərəfindən min illərdir evləşdirilmiş böyük məməlidir. O, səyahət, yük daşınması və qida (süd, ət) kimi məqsədlər üçün geniş istifadə olunur.

Fiziki Xüsusiyyətləri

• Bədən Quruluşu: Uzun ayaqları, iri bədəni və xüsusi adaptasiya olunmuş quruluşu sayəsində quru və isti mühitə mükəmməl uyğunlaşır.
• Hündürlük və Çəki: Növlərinə görə dəyişsə də, ümumilikdə nəhəng ölçüdə olan dəvələr sərt təbiətə qarşı dayanıqlıdır.
• Budaqlar: Əsasən iki növ dəvə mövcuddur:
  • Dromedary (Bir budaqlı): Əsasən isti və quru bölgələrdə rast gəlinir.
  • Bactrian (İki budaqlı): Daha soyuq və qarlı ərazilərdə yaşamağa uyğunlaşıb.

Yaşayış Yeri və İstifadə Sahələri

• Yaşayış Yeri:
  Əsasən Şərqi Ortaqası, Şimali Afrika, Səhra bölgələri və Asiyada rast gəlinən dəvələr, geniş quru ərazilərdə mövcuddur.

• İstifadə Sahələri:

  • Nəqliyyat və Səyahət: Tarix boyu dəvələr uzun məsafələrdə kervanların təşkilində və yük daşınmasında əsas rol oynamışdır.
  • Qida Mənbəyi: Südü, əti və dərisi yerli əhalinin qidalanması və sənaye ehtiyacları üçün istifadə olunub.
  • Mədəni Əhəmiyyət: Dəvələr, mədəniyyətlər arası ticarət və mədəni əlaqələrin formalaşmasında mühüm yer tutub.

Tarixi və Mədəni Əhəmiyyəti

Dəvələr min illərdir insan mədəniyyətinin ayrılmaz bir hissəsi olub. Onların vasitəsilə uzaq məsafələr qət edilmiş, ticarət yolları qurulmuş və müxtəlif xalqlar arasında əlaqələr möhkəmlənmişdir. Dəvə məhsulları (süd, ət, dəri) həm də yerli iqtisadiyyatın inkişafında mühüm rol oynamışdır.

Etymologiya

“Dəvə” sözünün mənşəyi müxtəlif dillərdə öz əksini tapır. İngilis dilində “camel” sözü Latınca camelus və Yunan dilində kamēlos terminlərindən yaranıb; ərəb dilindəki جمل (camal) sözü ilə də əlaqələndirilir. Azərbaycan dilində də sözün kökləri bu dillərlə paralellik təşkil edir.

İstifadə Nümunələri

• Səyahət:
  "Səhra səfərində dəvə sürmək, uzun məsafələrdə ən etibarlı nəqliyyat vasitələrindən biridir."

• Mədəniyyət:
  "Tarix boyu dəvələr, mədəniyyətlər arası ticarətin və əlaqələrin simvolu olub.

Əhəmiyyətli hadisələr: 1502-ci ildə Portuqallar tərəfindən Rio de Janeironun indiki ərazisinin araşdırılması; 1600-cü ildə Şotlandiyanın ilin başlanğıcını 25 martdan 1 yanvara dəyişməsi; 1651-ci ildə II Karlın Şotlandiya kralı olması; 1912-ci ildə Çin Respublikasının qurulması; 1942-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Bəyannaməsinin imzalanması; 1971-ci ildə ABŞ-da televiziyada siqaret reklamlarının qadağan edilməsi; 1984-cü ildə Bruneynin Birləşmiş Krallıqdan müstəqillik əldə etməsi; 2007-ci ildə Bolqarıstan və Rumıniyanın Avropa Birliyinə üzv olması; 2017-ci ildə İstanbulda Reina gecə klubunda baş verən terror aktı; 1992-ci ildə İtaliyanın Azərbaycanın müstəqilliyini tanıması və 2009-cu ildə Azərbaycanda İdman TV-nin təsis edilməsi.

Doğumlar: Tarix boyu 1 yanvarda bir çox görkəmli şəxslər dünyaya göz açıblar. Bunlara İslam imamı Rza (766), Roma papası VI Aleksandr (1431), İtaliya siyasətçisi Lorenso Mediçi (1449), Polşa kralı və Litva böyük dükü I Sigizmund (1467), İsveçrə kilsə reformatoru və filosofu Ulrix Svinqli (1484), Macarıstan şairi Şandor Petöfi (1823), Azərbaycan yazıçısı Abdulla bəy Divanbəyoğlu (1883), ABŞ dövlət xadimi Con Edqar Huver (1895), Azərbaycan aktyoru Eldəniz Zeynalov (1901), Azərbaycan həkimi Abdulla Qarayev (1910), ABŞ yazıçısı Cerom Selincer (1919), Azərbaycan boyakarı Tələt Şıxəliyev (1928), Azərbaycan aktyoru Mikayıl Mirzə (1947), Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Mehdi Abbasov (1960), Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Mübariz Əhmədov (1963), və İran futbolçusu Sərdar Azmun (1995) kimi tanınmış şəxsləri misal göstərmək olar.

Ölümlər: 1 yanvar tarixində vəfat etmiş əhəmiyyətli şəxslər arasında Roma yazıçısı və coğrafiyaçısı Qay Yuli Solin (400), Fransa kralı XII Lüdovik (1515), Azərbaycan siyasətçisi Tağı Rzayev (1959), Azərbaycan astronomu və astrofiziki Nadir İbrahimov (1977), Azərbaycan heykəltəraşı Cəlal Qaryağdı (2001), Azərbaycan tarixçisi Məmməd Fətəliyev (2021) və Azərbaycan diplomatı Ramiz Abutalıbov (2022) yer alır.

Bayramlar və xüsusi günlər: 1 yanvar Yeni il bayramı kimi dünyanın bir çox ölkələrində, o cümlədən Azərbaycanda qeyd olunur. Litvada isə bu gün Litva Bayrağı Günüdür.

Əhəmiyyətli hadisələr: 1492-ci ildə İspaniyada Qranada əmirliyinin təslim olması ilə Rekonkista başa çatmışdır. 1788-ci ildə Corciya ABŞ-nin 4-cü ştatı olmuş, 1839-cu ildə isə Lui Daqer Ayın ilk fotoşəkilini çəkmişdir. 1942-ci ildə Yaponiya qoşunları Manilanı işğal etmiş, 1967-ci ildə isə Ronald Reyqan Kaliforniyanın qubernatoru seçilmişdir. 2022-ci ildə isə Qazaxıstanda maye qazın bahalaşmasına qarşı başlayan etirazlar ölkənin bir çox şəhərinə yayılmışdır. Azərbaycana aid hadisələrdən 1842-ci ildə Bakıda 5 ballıq zəlzələ baş vermiş, 1992-ci ildə isə İraq və Norveç Azərbaycanın müstəqilliyini tanımışdır.

Doğumlar: 1642-ci ildə IV Mehmed, 1822-ci ildə Rudolf Klauzius, 1852-ci ildə Əbdülhaq Hamid Tərxan, 1880-ci ildə Vasili Deqtyaryov dünyaya göz açmışdır. 20-ci əsrdən bəzi tanınmış adlar isə Ayzek Azimov (1920), Nazim Ağayev (1939), Barış Manço (1943), Filiz Akın (1943), Qurban Abbasov (1944), Səməndər Rzayev (1945), Polad Həşimov (1975) və başqalarıdır.

Ölümlər: 1554-cü ildə Con Manuel, 1861-ci ildə IV Fridrix Vilhelm vəfat etmişdir. 20-ci əsrdə isə Ülvi Rəcəb (1938), Emil Yanninqs (1950), Quççio Quççi (1953), Ağa Nemətulla (1958), Sadıq Şərifzadə (1986), Vladimir Makoqonov (1993) və digər tanınmış şəxslər dünyasını dəyişmişdir.

Bayramlar və xüsusi günlər: Azərbaycanda Yeni il bayramı, Butanda Nyinlonq və Sent-Kits və Nevisdə Karnaval Günü qeyd olunur.

Əhəmiyyətli hadisələr: 69-cu ildə Reyndəki Roma legionları Qalbaya sədaqətlərini rədd edərək Aulus Vitellisi imperator elan etmişlər. 1900-cü ildə Cüzeppe Verdinin "Aida" operası ABŞ-də ilk dəfə səhnələşdirilib. 1956-cı ildə Yanğın Eyfel qülləsinin yuxarı hissəsinə ziyan vurmuşdur. 1959-cu ildə Alyaska ABŞ-ın 49-cu ştatı olub. 1977-ci ildə Apple şirkəti ilk kompüterini istehsal edib. 2024-cü ildə İranın Kirman şəhərində Qasım Süleymaninin ölümünün anım mərasimində terror aktı törədilib. Azərbaycana aid hadisələrə gəldikdə isə 1804-cü ildə Rusiya imperiyası Gəncə qalasını işğal etmiş, 1992-ci ildə isə Fransa Azərbaycanın müstəqilliyini tanımışdır.

Doğumlar: E.ə. 106-cı ildə Mark Tulli Siseron (Roma filosofu) dünyaya gəlmişdir. Digər əhəmiyyətli doğumlar arasında 1873-cü ildə İvan Babuşkin (Rusiya inqilabçısı), 1879-cu ildə Qreys Kulic (ABŞ birinci xanımı), 1883-cü ildə Klement Ettli (Böyük Britaniya baş naziri), 1892-ci ildə Con Tolkin (İngiltərə yazıçısı), 1906-cı ildə Aleksey Staxanov (Rusiya şaxtaçısı), 1907-ci ildə Kövkəb Səfərəliyeva (Azərbaycan pianoçusu), 1929-cu ildə Serco Leone (İtaliya kinorejissoru), 1950-ci ildə Vesna Vuloviç (Serbiya stüardessası), 1953-cü ildə Əli Məsimli (Azərbaycan deputatı), 1955-ci ildə Oqtay Əsədov (Azərbaycan dövlət xadimi), 1956-cı ildə Mel Gibson (ABŞ aktyoru), 1964-cü ildə Fərid Ələkbərli (Azərbaycan alimi), 1969-cu ildə Mixael Şumaxer (Almaniya Formula-1 pilotu) və başqaları var.

Ölümlər: 1437-ci ildə Valualı Ketrin (İngiltərə kraliçası), 1501-ci ildə Əlişir Nəvai (Özbəkistan şairi), 1804-cü ildə Cavad xan (Gəncə xanı), 1871-ci ildə Konstantin Uşinski (Rusiya pedaqoqu), 1907-ci ildə Kövkəb Səfərəliyeva (Azərbaycan pianoçusu), 1943-cü ildə Yusif Vəzir Çəmənzəminli (Azərbaycan yazıçısı), 2008-ci ildə Aleksandr Abdulov (Rusiya aktyoru), 2020-ci ildə Qasım Süleymani (İran generalı) və 2022-ci ildə Viktor Saneyev (Sovet yüngül atleti) vəfat etmişlər.

Bayramlar və xüsusi günlər: Yaponiyada Tamaseseri Festivalı keçirilir.

Əhəmiyyətli hadisələr: 1896-cı ildə Yuta ABŞ-nin 45-ci ştatı olub. 1959-cu ildə Luna 1 Ayın yaxınlığına çatan ilk kosmik gəmi olub. 2004-cü ildə Mixail Saakaşvili Gürcüstanın prezidenti seçilib. 2010-cu ildə isə dünyanın ən hündür tikilisi olan Bürc Xəlifənin Dubayda rəsmi açılışı keçirilib. Azərbaycana aid hadisələr arasında 1958-ci ildə Marinski teatrında Qara Qarayevin "İldırımlı yollarla" baletinin premyerası, 1992-ci ildə Albaniyanın Azərbaycanın müstəqilliyini tanıması və 2021-ci ildə Qarabağ Dirçəliş Fondunun təsis edilməsi diqqət çəkir.

Doğumlar: Bu tarixdə bir çox görkəmli şəxslər dünyaya göz açıb. Bunlardan bəziləri: 659-cu ildə İslam imamı Zeynülabidin, 1643-cü ildə İngiltərə fiziki və riyaziyyatçısı İsaak Nyuton, 1785-ci ildə Almaniya yazıçısı Yakob Qrimm, 1809-cu ildə Fransa ixtiraçısı Lui Brayl, 1865-ci ildə Rusiya imperiyası I Dövlət Duması üzvü Ağa xan İrəvanski, 1916-cı ildə Osmanlı şahzadəsi Nilufər xanım Sultan, 1934-cü ildə Gürcüstan heykəltaraşı və boyakarı Zurab Sereteli, 1946-cı ildə Azərbaycan aktyoru Rafael Dadaşov, 1950-ci ildə Azərbaycan aktrisası İnarə Quliyeva, 1963-cü ildə Almaniya müğənnisi Till Lindemann və başqaları.

Ölümlər: 4 yanvar tarixində bir sıra görkəmli şəxslər vəfat edib. Bunlara 1248-ci ildə Portuqaliya kralı II Sanço, 1931-ci ildə Azərbaycan pedaqoqu Fərhad Ağazadə, 1932-ci ildə Azərbaycan yazıçısı Cəlil Məmmədquluzadə, 1946-cı ildə Azərbaycan şairi Əli Nəzmi, 1960-cı ildə Fransa filosofu və yazıçısı Alber Kamü, 1999-cu ildə Azərbaycan bioloqu Tofiq Qazıyev, 2021-ci ildə Azərbaycan bəstəkarı Nailə Mirməmmədli və 2022-ci ildə Azərbaycan fotoqrafı Kamal Babayev daxildir.

Bayramlar və xüsusi günlər: Myanmada Müstəqillik Günü qeyd olunur.

Əhəmiyyətli hadisələr: 1540-cı ildə VIII Henri Klevezli Anna ilə evlənib. 1847-ci ildə Samuel Kolt ABŞ hökumətinə tapança satmaq üçün ilk müqaviləsini alıb. 1907-ci ildə Mariya Montessori Romada işçi sinif uşaqları üçün ilk məktəb və uşaq bağçasını açıb. 1912-ci ildə Nyu-Meksiko ABŞ-nin 47-ci ştatı olub. 1992-ci ildə Gürcüstan Prezidenti Zviad Qamsaxurdiya hərbi çevriliş nəticəsində ölkədən qaçıb. 2021-ci ildə ABŞ Prezidenti Donald Trampın tərəfdarları ABŞ Konqresi binasına hücum ediblər.

Doğumlar: Tarix boyu 6 yanvarda bir çox görkəmli şəxslər dünyaya göz açıb. Bunlara 1367-ci ildə İngiltərə kralı II Riçard, 1655-ci ildə İsveçrə riyaziyyatçısı Yakob Bernulli, 1822-ci ildə Almaniya iş adamı və arxeoloqu Henrix Şliman, 1872-ci ildə Rusiya bəstəkarı Aleksandr Skryabin, 1883-cü ildə Livan filosofu və şairi Cübran Xəlil Cübran, 1914-cü ildə Azərbaycan aktrisası Nəcibə Behbudova, 1938-ci ildə İtaliya müğənnisi və aktyoru Adriano Çelentano və digərləri daxildir.

Ölümlər: 6 yanvar tarixində bir çox görkəmli şəxslər vəfat edib. Bunlara 1478-ci ildə Ağqoyunlu dövlətinin hökmdarı Uzun Həsən, 1919-cu ildə ABŞ prezidenti Teodor Ruzvelt, 1936-cı ildə Azərbaycan nasiri və pedaqoqu Abdulla bəy Divanbəyoğlu, 1938-ci ildə Azərbaycan şairi Mikayıl Müşfiq və digərləri daxildir.

Bayramlar və xüsusi günlər: İraqda 6 yanvar Silahlı Qüvvələr Günüdür.

Əhəmiyyətli hadisələr: 1781-ci ildə ABŞ İstiqlal Müharibəsi zamanı Virciniya ştatının Riçmond şəhəri Britaniya qüvvələri tərəfindən yandırılıb. 1875-ci ildə Parisdə Qarnye Sarayı açılıb. 1895-ci ildə isə Dreyfus işi çərçivəsində Fransız zabiti Alfred Dreyfus rütbəsindən məhrum edilib və İblis adasında ömürlük həbs cəzasına məhkum edilib. 1924-cü ildə Parisdə VIII Yay Olimpiya Oyunları keçirilib. 1944-cü ildə Daily Mail qəzeti Atlantik okeanının hər iki tərəfində nəşr olunan ilk böyük London qəzeti olub. 1991-ci ildə isə Cənubi Osetiya müharibəsi zamanı Gürcüstan qüvvələri Tsxinvaliyə daxil olub. Azərbaycana aid hadisələrə gəldikdə, 2021-ci ildə "Nizami Gəncəvi ili", 2022-ci ildə isə "Şuşa ili" elan olunub.

Doğumlar: Bu tarixdə bir çox görkəmli şəxsiyyətlər dünyaya göz açıb. Bunlara 1425-ci ildə Kastiliya və Leon kralı IV Henri, 1548-ci ildə İspaniya keşişi, filosofu və ilahiyyatçısı Fransisko Suarez, 1592-ci ildə Böyük Moğol imperatoru Sultan Şahcahan, 1808-ci ildə İran şahı Məhəmməd şah Qacar, 1819-cu ildə Azərbaycan generalı İsmayıl xan Naxçıvanski, 1884-cü ildə Azərbaycan opera müğənnisi Əhməd Ağdamski, 1924-cü ildə Azərbaycan tarixçisi Məşədixanım Nemətova, 1931-ci ildə ABŞ aktyoru Robert Duvall, 1932-ci ildə İtaliya yazıçısı Umberto Eko, 1938-ci ildə İspaniya kralı I Xuan Karlos, 1941-ci ildə Yaponiya kinorejissoru Hayao Miyazaki, 1947-ci ildə Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Şirin Mirzəyev, 1950-ci ildə Azərbaycan aktrisası Kübra Əliyeva, 1969-cu ildə ABŞ müğənnisi Merilin Menson, 1970-ci ildə Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Naiq Yusifov, 1971-ci ildə Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Elgiz Kərimov, 1975-ci ildə ABŞ aktyoru Bredli Kuper və başqaları daxildir.

Ölümlər: 5 yanvar tarixində bir çox tanınmış şəxsiyyətlər vəfat edib. Bunlara 1589-cu ildə Fransa kraliçası Yekaterina Mediçi, 1922-ci ildə Böyük Britaniya səyyahı Ernest Şeklton, 1933-cü ildə ABŞ prezidenti Kalvin Kulic, 1982-ci ildə Azərbaycan arxeoloqu və etnoqrafı İshaq Cəfərzadə, 1994-cü ildə Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Elxan Zülfüqarov, 2014-cü ildə Portuqaliya futbolçusu Eysebio, 2018-ci ildə Türkiyə aktyoru Münir Özqul, 2022-ci ildə Cənubi Koreya aktrisası Kim Mi-Su və 2024-cü ildə Azərbaycan musiqiçisi Gülbahar Şükürlü daxildir.

Bayramlar və xüsusi günlər: Bu gün Ssenaristlər Günüdür.