Düma:rə Mənası: (Oğuz) İpəkqarışıq parçadan hazırlanmış böyük yaylıq. Adətən qadınlar tərəfindən baş örtüyü kimi və ya çiyinləri örtmək üçün istifadə olunur. Bəzi bölgələrdə, xüsusilə də toy mərasimlər...

Düb Mənası: Naxçıvan dialektində işlənən "Düb" sözünün iki əsas mənası vardır: Tərs, inadkar, özündən başqa heç kəsin sözünü dinləməyən, əleyhinə olan hər kəsə qarşı çıxan insan. Qanmaz, ald...

Dörtgül Mənası: (Qazax, Qarakilsə dialektlərində) Dördbucaq. Söz, dördbucaqlı formaya malik olan əşyaları, səthləri və ya sahələri ifadə etmək üçün işlədilir. Misallar kimi, taxta parçaları, torpaq s...

Dümə Mənası: Şəki dialektində "dümə" sözü iki əsas mənada işlənir: Boğaz: Nəfəs borusunun yuxarı hissəsi, qida borusunun başlanğıc hissəsi. Boyun: Baş ilə sinə arasında yerləşən bədən hissəsi.Misal ola...

Dümüx Mənası: Ağdam dialektində "hər işlə maraqlanan, hər işə qarışan" mənasını verir. Naxçıvan dialektində isə "dümüy eləmək" formasında işlənir və "baş qarışdırmaq, məşğul etmək" mənasını ifadə edi...

Düngə Mənası: Şamaxı dialektində qaramalın (inek, qoyun və s.) bel sütununda uzanan, adətən qaranlıq rəngdə olan tük zolağı. Misal olaraq, "Bu inəyin düngəsi balacadı" ifadəsi göstərir ki, söz həmin ...

Düngələmək Mənası: (Zaqatala bölgəsində) Bax döngələmək. Əşyanı, söhbəti, əhvalatı ətraflı, geniş şəkildə izah etmək, ətraflı danışmaq, təfərrüatlı şəkildə anlatmaq mənasında işlənir. Misal olaraq, "Əl...

Dümləmək Mənası: Birnəfəsə, tez bir zamanda içmək. Adətən maye qidaların sürətlə içilməsini ifadə edir. Məsələn, "Bir stəkan suyu dümlədi" ifadəsi, şəxsin suyu bir anda içdiyini göstərir. Bölgə: ...

Dördöşəyi Mənası: (Oğuz dialektində) Döşəkçə, döşək. Yataq üçün istifadə edilən, adətən yun və ya digər yumşaq materiallardan hazırlanan örtük. "Dördöşəyini də yunnan qayrıllar" ifadəsindən də anlaşıld...

Düməşirə Mənası: Lənkəran dialektində "gilabı" mənasında işlənən sözdür. Misal üçün, "Cahan başını düməşirəylə yuyur" ifadəsi "Cahan başını gilabı ilə yuyur" mənasını verir. Sözün etimologiyası və di...

Dümsüx'ləməx' Mənası: (Zəngibasar dialektində) Dürtmələmək, yüngülcə itələmək, oyatmaq üçün tərpətmək. Misal olaraq, "Dümsüx'lə, qoy oyansın" ifadəsi verilə bilər. Bu ifadədə "dümsüx'ləmək" fikirləşm...

Döyrə Mənası: "Döyrə" sözü əsasən dairəvi formaya malik olan əşyaları və ya hadisələri ifadə edir. Lakin dialektal işlənmədə əsasən aşağıdakı mənalarda işlənir: Toxunmuş, hörülmüş və ya düzəldil...

Dördəmə Mənası: "Dörd ayağı ilə sürətlə qaçmaq, tələsik qaçmaq" mənasını verən bir söz olub, əsasən at və digər dörd ayaqlı heyvanlar üçün işlədilir. Bəzi regionlarda isə ümumiyyətlə sürətli hərəkət et...

Döşürməx' Mənası: Bu söz "dəşmək" felinin dialektal forması olub, əsasən pambıq kimi lifli materialların toxunma zamanı daha sıx və bərk olması üçün əl ilə vurulması, döyülməsi mənasını verir. Bəzi h...

Dix'xirtdəx'lix' Mənası: (Çənbərək dialektində) Pisxasiyyətlilik, pis əhval-ruhiyyə, əsəbilik. Qaranlıq, bədbəxt hadisələrin baş verməsinə səbəb olan mənfi xüsusiyyət kimi də izah oluna bilər. Misal ol...