<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:georss="http://www.georss.org/georss">
<channel>
<title>etimologiya - Lexico</title>
<link>https://lexico.sayt.cam/</link>
<language>az</language><item>
<title>Tretman - sözünün etimologiyası</title>
<link>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112302-tretman.html</link>
<pdalink>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112302-tretman.html</pdalink>
<guid>112302</guid>
<pubDate>Mon, 10 Feb 2025 23:48:30 +0400</pubDate>
<category>native-yes</category>

<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Tretman</strong></p><p><i>Mənası:</i> İngilis dilindən keçmiş bir söz olub, əsasən tibbdə istifadə olunur. Müalicə, müdafiə, hər hansısa bir problemə qarşı görülən tədbirlər, yaxud hər hansı bir məsələyə yanaşma üsulu mənasında işlənir. Müəyyən bir vəziyyətin, xəstəliyin və ya problemin aradan qaldırılması üçün tətbiq olunan üsul və ya prosedur deməkdir. Daha geniş mənada, hər hansı bir mövzuya, hadisəyə və ya şəxsə yanaşma üsulunu da ifadə edə bilər.</p><p><b>Mənbəyi:</b> İngilis dilindən gəlmişdir. İngiliscə "treatment" sözündən götürülmüşdür. "Treatment" sözü öz növbəsində Latınca "tractare" felindən törəmişdir. "Tractare" "idare etmək", "davranmaq", "müalicə etmək" mənalarını verir. Azərbaycan dilinə ingilis dilindən keçmişdir və müasir Azərbaycan dilində geniş istifadə olunur.</p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>Trevellinq - sözünün etimologiyası</title>
<link>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112303-trevellinq.html</link>
<pdalink>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112303-trevellinq.html</pdalink>
<guid>112303</guid>
<pubDate>Mon, 10 Feb 2025 23:48:30 +0400</pubDate>
<category>native-yes</category>

<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Trevellinq</strong></p> <p><i>Mənası:</i> İngilis dilindən keçmiş bir söz olub, "səyahət" mənasını verir. Müasir Azərbaycan dilində, xüsusilə qeyri-rəsmi danışıq dilində, səyahət etmək, gəzmək, yolçuluq etmək kimi mənalarda işlədilir. Söz, əsasən yazılı dilə nisbətən danışıq dilində daha çox istifadə olunur və müəyyən bir coğrafi ərazidə daha geniş yayılmış ola bilər.</p> <p><b>Mənbəyi:</b> İngiliscə <i>travelling</i> sözündən götürülmüşdür. <i>Travel</i> sözü qədim Fransızcadan (<i>travailler</i> - işləmək, əziyyət çəkmək) və ya Latıncadan (<i>trepaliare</i> - basmaq, əzmək) kökən almış ola bilər. Lakin, Azərbaycan dilinə ingilis dilindən birbaşa keçmişdir və burada "səyahət etmək" mənasında işlənir. Sözün etimoloji inkişafı ingilis dilinin özündə də mübahisəlidir, lakin əsasən hərəkət və ya səfər ilə bağlı kökə sahibdir.</p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>Trianqulyasiya - sözünün etimologiyası</title>
<link>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112304-trianqulyasiya.html</link>
<pdalink>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112304-trianqulyasiya.html</pdalink>
<guid>112304</guid>
<pubDate>Mon, 10 Feb 2025 23:48:30 +0400</pubDate>
<category>native-yes</category>

<content:encoded><![CDATA[<p><b>Trianguliasiya</b></p> <p><i>Mənası:</i> Trianguliasiya hər hansı bir ərazinin və ya obyektin üçbucaq şəbəkəsi vasitəsilə ölçülməsi və xəritələşdirilməsi prosesidir. Bu üsul, hər bir üçbucağın tərəflərinin və bucaqlarının ölçülməsi ilə həndəsi hesablamalar aparmaqla ərazinin topoqrafiyasını dəqiq müəyyən etməyə imkan verir. Trianguliasiya geodeziya, kartoqrafiya və digər sahələrdə geniş istifadə olunur.</p> <p><b>Mənbəyi:</b> Söz latın dilindən götürülmüşdür. "Trianguliasiya" sözü latın dilindəki "triangulum" sözündən əmələ gəlmişdir. "Triangulum" isə "üçbucaq" mənasını verir. "Tri-" prefiksinin "üç" mənası, "-angulus" hissəsinin isə "bucaq" mənasını bildirir. Beləliklə, trianguliasiya anlayışı əsasən üçbucaqların istifadəsinə əsaslanır.</p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>Tridimit - sözünün etimologiyası</title>
<link>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112305-tridimit.html</link>
<pdalink>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112305-tridimit.html</pdalink>
<guid>112305</guid>
<pubDate>Mon, 10 Feb 2025 23:48:30 +0400</pubDate>
<category>native-yes</category>

<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Tridimit</strong></p> <p><i>Mənası:</i> Tridimit, mineralogiyada istifadə olunan bir termindir. Yunanca "tridymos" sözündən götürülmüşdür və "üçqat" mənasını verir. Bu ad, mineralın üç əsas kristal formasının olması ilə əlaqədardır. Tridimit, yüksək temperaturda əmələ gələn, SiO2 kimyəvi formuluna malik bir silikat mineralıdır. Vulkanik süxurlarda və metamorfik süxurların bəzi növlərində rast gəlinir. Onun fiziki xassələri, xüsusilə də optik xassələri, üçqat kristal quruluşundan irəli gəlir.</p> <p><b>Mənbəyi:</b> Sözün etimologiyası yunanca <b>tridymos</b> (τρίδυμος) sözünə dayanır. "Tri" prefiksinin "üç" mənasını, "dymos" isə "qat" və ya "əqrəb" mənasını ifadə etdiyini nəzərə alsaq, "üçqat" mənası aydın olur. Bu termin, mineralın kristal strukturunun xüsusiyyətlərini əks etdirir.</p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>Troq - sözünün etimologiyası</title>
<link>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112306-troq.html</link>
<pdalink>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112306-troq.html</pdalink>
<guid>112306</guid>
<pubDate>Mon, 10 Feb 2025 23:48:30 +0400</pubDate>
<category>native-yes</category>

<content:encoded><![CDATA[<p><b>Troq</b></p> <p><i>Mənası:</i> Alman dilindən keçmiş bir söz olub, "təknə" və ya "çanaq" mənalarını verir. Adətən, suyun içində və ya üzərində istifadə olunan, içərisinə maye və ya digər əşyaların qoyulduğu dərin qablar üçün işlədilir.</p> <p><b>Mənbəyi:</b> Alman dilindən ("Trog"). Almanca "Trog" sözü isə qədim alman dillərindən (məsələn, Köhnə Yüksək Almanca) gəlir və orada da eyni mənada – "dərin qab, təknə" kimi işlənir. Sözün etimologiyası daha da əvvəllərə, Hindistan-Avropa dil ailəsinə gedib çıxa bilər, lakin bu tədqiqat mövzusu daha dərin araşdırmaları tələb edir.</p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>Troll - sözünün etimologiyası</title>
<link>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112307-troll.html</link>
<pdalink>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112307-troll.html</pdalink>
<guid>112307</guid>
<pubDate>Mon, 10 Feb 2025 23:48:30 +0400</pubDate>
<category>native-yes</category>

<content:encoded><![CDATA[<p><b>Troll</b></p><p><i>Mənası:</i> ing. troll – balıq tutmaq üçün qarmağa bağlanan süni tələ. Su canlılarının diqqətini cəlb etmək və tutulmalarını təmin etmək üçün hazırlanmış süni yemdir. Müxtəlif formalarda, rənglərdə və materiallardan hazırlana bilər və əsasən balıqçılıqda istifadə olunur.</p><p><b>Mənbəyi:</b> Söz ingilis dilindən ("troll") Azərbaycan dilinə keçmişdir. İngiliscə "troll" sözünün özünün etimologiyası qədim Skandinaviya dillərindən gəlməsi ehtimal olunur, baxmayaraq ki, bu, birbaşa balıqçılıqla bağlı deyil. Qədim dillərdə "troll" bəzi mifoloji varlıqları ifadə edirdi. Ancaq müasir ingilis dilindəki "troll" sözünün balıqçılıq alətinə aid mənasının birbaşa Skandinaviya etimologiyası ilə əlaqəsi dəqiq müəyyən edilməmişdir. Balıq tutmaq üçün istifadə olunan süni yemin bu adla adlandırılması, ehtimal ki, onun qeyri-adi görünüşü və balığı aldatmaq qabiliyyəti ilə əlaqədardır. </p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>Tropik - sözünün etimologiyası</title>
<link>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112308-tropik.html</link>
<pdalink>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112308-tropik.html</pdalink>
<guid>112308</guid>
<pubDate>Mon, 10 Feb 2025 23:48:30 +0400</pubDate>
<category>native-yes</category>

<content:encoded><![CDATA[<p><b>Tropik</b></p><p><i>Mənası:</i> Yunancadan götürülmüşdür və isti, qızmar iqlim zonalarını, əsasən ekvatordan şimal və cənuba doğru dönən dairələrin arasında yerləşən coğrafi bölgələri ifadə edir. Bitki örtüyünün xüsusiyyətləri və yağıntı rejiminə görə fərqlənən bu zonalar tropik meşələr, savannalar və s. ilə xarakterizə olunur. Həmçinin, tropik sözü müəyyən bir obyekt və ya hadisənin tropik ərazilərə xas olan xüsusiyyətlərini vurğulamaq üçün də istifadə edilə bilər (məsələn, tropik meyvələr, tropik bitkilər).</p><p><b>Mənbəyi:</b> Yun. <i>tropikos</i> – dönən. Sözün etimologiyası Yunanca "trope" (dönüş, dönüş nöqtəsi) sözündən gəlir. Bu, günəşin il ərzində göydəki görünən hərəkətinin dönüş nöqtələrini - tropikləri - ifadə edir. Bu nöqtələr günəşin şimal və cənub dönən dairələrindən keçdiyi nöqtələrdir. Beləliklə, tropik sözü coğrafi mövqeyi və iqlimini müəyyən edən bu xüsusi nöqtələr əsasında yaranmışdır.</p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>Tropopauza - sözünün etimologiyası</title>
<link>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112309-tropopauza.html</link>
<pdalink>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112309-tropopauza.html</pdalink>
<guid>112309</guid>
<pubDate>Mon, 10 Feb 2025 23:48:30 +0400</pubDate>
<category>native-yes</category>

<content:encoded><![CDATA[<p><b>Tropopauza</b></p> <p><i>Mənası:</i> Tropopauza atmosferin tropospher və stratosfer qatları arasındakı keçid təbəqəsidir. Yunanca "tropos" - dönmə və "pausis" - dayanma, kəsilmə sözlərindən əmələ gəlmişdir. Bu termin atmosferin aşağı, aktiv qatında (troposferdə) baş verən intensiv hava hərəkətlərinin yuxarıda yerləşən daha sakit qatda (stratosferdə) kəskin azalmasını ifadə edir. Tropopauza temperaturun hündürlüklə artması ilə xarakterizə olunur, bu da tropoferdəki temperaturun hündürlüklə azalmasının əksinədir. Həmçinin, tropopauza rütubətin kəskin azalması ilə də fərqlənir.</p> <p><b>Mənbəyi:</b> Söz yunan dilindən götürülmüşdür. "Tropos" (τροπος) - dönmə, dəyişmə mənasını verir və atmosferin aşağı qatında baş verən dinamik hava hadisələrini ifadə edir. "Pausis" (παυσις) isə dayanma, kəsilmə mənasını daşıyır və bu, tropoferdəki aktiv hərəkətlərin stratosferdə kəskin azalmasını göstərir. Beləliklə, tropopauza termini bu iki yunan sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir və atmosferin iki qatı arasındakı sərhədin xüsusiyyətlərini əks etdirir.</p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>Troposfer - sözünün etimologiyası</title>
<link>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112310-troposfer.html</link>
<pdalink>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112310-troposfer.html</pdalink>
<guid>112310</guid>
<pubDate>Mon, 10 Feb 2025 23:48:30 +0400</pubDate>
<category>native-yes</category>

<content:encoded><![CDATA[<p><b>Troposfer</b></p><p><i>Mənası:</i> Troposfer Yerin atmosferinin ən aşağı təbəqəsidir. Yunanca "tropos" - dönmə və "sphaira" - kürə sözlərindən əmələ gəlmişdir. Bu ad, atmosferin bu hissəsində havanın daim hərəkətdə olması, qarışması və müxtəlif hava hadisələrinin baş verməsi səbəbindən verilmişdir. Troposferdə temperatur hündürlüyün artması ilə aşağı düşür və bu təbəqədə əsas hava hadisələri - buludlar, yağış, qar, dolu və s. baş verir. Troposferin qalınlığı coğrafi enlikdən asılı olaraq dəyişir: ekvatorda təxminən 17 km, qütblərdə isə 7 km-ə qədər olur.</p><p><b>Mənbəyi:</b> Sözün etimologiyası qədim yunan dilinə dayanır. "Tropos" (τροπός) - dönmə, çevrilmə, dəyişmə mənasını verir, "sphaira" (σφαῖρα) isə kürə deməkdir. Beləliklə, "troposfer" sözü "dəyişkən kürə" və ya "dönən kürə" kimi tərcümə edilə bilər, atmosferin bu hissəsindəki dinamik hava şəraitini ifadə edir.</p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>Tros - sözünün etimologiyası</title>
<link>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112311-tros.html</link>
<pdalink>https://lexico.sayt.cam/etimologiya/112311-tros.html</pdalink>
<guid>112311</guid>
<pubDate>Mon, 10 Feb 2025 23:48:30 +0400</pubDate>
<category>native-yes</category>

<content:encoded><![CDATA[<p><b>Tros</b></p> <p><i>Mənası:</i> Fransızca “eşilmiş” deməkdir. Bu söz, əsasən, ipək və ya digər incə liflərdən hazırlanmış, elastik və möhkəm bir material üçün istifadə olunur. "Eşilmiş" termininin burada ifadə etdiyi məna, liflərin bir-birinə möhkəm bağlanması, hörülməsi və nəticədə davamlı bir toxuma əmələ gəlməsidir. Troslar müxtəlif sahələrdə, məsələn, tikinti, gəmiçilik və sənaye texnologiyalarında geniş istifadə olunur.</p> <p><b>Mənbəyi:</b> Sözün etimologiyası fransız dilinə istinad edir. Fransızca kökdən gələn "tros" sözü, Azərbaycan dilinə ehtimal ki, texniki termin kimi qəbul edilib və birbaşa fransız dilindən mənimsənilib. "Eşilmiş" mənasını əks etdirən bu sözün, Azərbaycan dilində alternativ sinonimləri də mövcuddur, lakin bunlar konkret kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər. Məsələn, "toxunmuş", "birləşdirilmiş" və ya "bükümlü" kimi sözlər müəyyən hallarda "tros" sözünün yerinə istifadə edilə bilər.</p>]]></content:encoded>
</item></channel></rss>