etimologiya 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Ürpəşmək

Mənası: Hündürlüyə doğru qalxmaq, dikəlmək, boylanmaq; qorxu, təlaşdan bədənin titrəməsi, əzələlərin dartılması; sərt, quru və ya sıx bir şəkildə durmaq, yüksəlmək. Bu mənalar kontekstə görə dəyişə bilər. Məsələn, “Saçları ürpəşdi” ifadəsi saçların dikəlməsini, “Qorxudan ürpəşdi” ifadəsi isə bədənin titrəməsini bildirir.

Mənbəyi: Sözün etimologiyası "ör" kökünə dayanır. "Ör" sözü "hündür" mənasını verir. "Hörgüc" (dəvədə) sözü də bu kökdən törəmişdir və dəvənin hündür boyun nahiyəsindəki tükləri ifadə edir. Əriş toxumada istifadə olunan və hündürlükdə uzanan ipləri ifadə edir. "Ürpəşmək" felinin əsas mənası olan "hündürlüyə doğru qalxmaq" "ör" kökü ilə bağlıdır. Qorxu və təlaşdan yaranan titrəmə mənası isə ehtimal ki, bu əsas mənadan məcazi olaraq inkişaf etmişdir. Bədəninin qorxu və təlaşdan titrəyən insanın sanki hündürlüyə doğru qalxması kimi bir təsəvvür yaradır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz