Sibir Sürgünü
Mənası: 1580-ci ildə, IV İvanın (Qroznı) hakimiyyəti dövründə rus macərakarı Yermak Timofeyeviç Uralı keçərək sonralar Sibir adlandırılacaq əraziləri qəsb etməsi ilə başlayan və uzun illər davam edən proses. Bu proses çərçivəsində çar hökuməti tərəfindən siyasi etirazçılar, dini azlıqlar, cinayətkarlar və digər sosial qruplar Sibirə sürgün edilirdilər. Sürgünlər ağır əmək şəraitində, sərt iqlim şəraitində yaşamağa məcbur idilər. Sibir sürgünü Rusiya imperiyasının genişlənməsinin və Rusiya əhalisinin Sibirə köçünün mühüm bir hissəsini təşkil edirdi. Sibir sürgünü tarixində minlərlə insan həyatını itirmiş, çoxsaylı ailələr dağılmışdır. Bu hadisə Rusiya tarixinin ən qaranlıq səhifələrindən biri kimi qiymətləndirilir.
Mənbəyi: Termin tarixi kontekstdə meydana gəlmişdir və rus imperiyasının Sibir ərazilərinin fəthini və bu ərazilərə insanların sürgün edilməsini əks etdirir. "Sibir" sözünün özü türk dillərindən gəlmədir və müxtəlif mənalarda işlənir (məsələn, "bataqlıq", "çöl"). Sürgün hadisəsinin əsas səbəbi Rusiya imperiyasının genişlənmə siyasəti və müxaliflərin yatırılması idi. "Sürgün" sözü isə Azərbaycan dilinə fars dilindən keçmişdir.