Litogenez
Mənası: Litogenez geoloji proseslərin ümumi adı olub, yer qabığında süxurların əmələ gəlməsi və dəyişməsini əhatə edir. Daha dəqiq desək, bu termin dağ süxurlarının yaranma prosesini, onların mineraloji tərkibinin, strukturunun və teksturasının dəyişməsini, eləcə də yayılmasını və paylanmasını öyrənən geoloji elmin bir sahəsidir. Litogenez prosesləri endogen və ekzogen proseslərə bölünür. Endogen proseslər Yer kürəsinin daxili enerjisinin təsiri ilə baş verir (məsələn, maqmatizm, metamorfizm), ekzogen proseslər isə xarici amillərin (hava, su, buzlaqlar) təsiri nəticəsində baş verir (məsələn, aşınma, daşınma, çökmə).
Mənbəyi: Söz yunan sözlərindən əmələ gəlmişdir: lithos – daş və genesis – mənşə, yaranma. Beləliklə, "litogenez" sözü hərfi mənada "daşların mənşəyi" və ya "daş əmələgəlməsi" kimi tərcümə edilə bilər. Terminin elmi ədəbiyyata daxil olması geoloji elmlərin inkişafı ilə sıx bağlıdır və dağ süxurlarının yaranma mexanizmlərinin daha dəqiq təsvirinə ehtiyacdan irəli gəlmişdir.