Qneys
Mənası: Qneys, metamorfik süxurların bir növüdür. Mineral tərkibinə görə qranitə bənzəyir, lakin mineralların təbəqəli düzülüşü ilə fərqlənir. Adətən, qneysin tərkibində kvarts, slyuda və feldsşpat mineralları üstünlük təşkil edir. Rəngi müxtəlif ola bilər: açıq-bozdan tünd-boz, hətta qara rəngə qədər. Qneys möhkəm və davamlı bir materialdır və tikinti işlərində istifadə olunur.
Mənbəyi: Sözün Azərbaycan dilinə alman dilindən keçdiyi ehtimal olunur. Almanca "Gneis" sözü isə qədim yunan sözündən gəlir. Qədim yunanca mənşəli sözün dəqiq etimologiyası hələ də mübahisəlidir, lakin bir çox tədqiqatçı onun "qığılcım", "qığılcımlanmaq" mənasını verən kökdən törədiyini irəli sürür. Bu ehtimal, qneysin parıldayan mineral tərkibindən irəli gəlir. Lakin, "gneis" sözünün yalnız geoloji termin olaraq qəbul edildiyi də qeyd olunmalıdır, belə ki, bu mənada istifadə edilən sözün əsl mənası yunan dilindəki kökdən əsaslı şəkildə fərqlənə bilir.