Qısqanmaq
Mənası: Bir şeyə, bir adama, bir hadisəyə sahib olmaq istəyi və ya başqasının ona sahib olmasına qarşı duyulan narahatlıq, həsəd, paxıllıq hissi. Kimsənin özünə məxsus olanı başqasının ələ keçirməsinə qarşı duyulan qorxu və ya narazılıq. Bu duyğu, sevgi, mülkiyyət, nüfuz və ya digər qiymətli şeylərə aid ola bilər. Həm müsbət, həm də mənfi kontekstdə istifadə edilə bilər. Məsələn, "Sevgilisi onu qısqanırdı" (mənfi) və ya "O, öz işini qısqanırdı, heç kimə etibar etmirdi" (müsbət, müəyyən dərəcədə).
Mənbəyi: Sözün əsli "sıxılmaq" feili ilə bağlıdır. Müasir Azərbaycan dilində "qısmaq" feili mövcud deyildir. Əvvəllər "sızmaq" feili ilə bağlı olduğu ehtimal olunur, lakin zaman keçdikcə fonetik dəyişikliklər nəticəsində "qısqanmaq" formasını almışdır. "Sızmaq" sözü ilə "qısqanmaq" arasındakı əlaqə semantik oxşarlıq üzərində qurulmuşdur: hər iki söz də bir şeyin itirə bilmək qorxusunu, bir şeyə sıx yapışmağı ifadə edir. Bu əlaqənin tam olaraq təsdiq edilməsi üçün daha geniş etimoloji tədqiqatlar tələb olunur. Dil tarixi mənbələrinin daha dərin araşdırılması, sözün tarixi inkişafını və etimoloji kökünün daha dəqiq müəyyənləşdirilməsini təmin edə bilər.