İl
Mənası: "İl" sözü əsasən "il" – ay, ilin müəyyən bir dövrü mənasında işlənir. Lakin bu sözün daha geniş məna çalarları da vardır. Dilimizdə "ilmək", "ilgək" kimi sözlərlə bağlılığı aydın görünür və bu da "əlaqə", "bağlılıq" mənalarını əks etdirir. "İl" sözü ayların çoxluğunu, birliyini, bütövlüyünü ifadə edir, eləcə də bir il ərzində baş verən hadisələri əhatə edən zaman kəsini bildirir. "Əl-barmaqla" ifadəsində olduğu kimi, bir-biri ilə sıx əlaqədə olan hissələrin birliyini də göstərir.
Mənbəyi: Sözün etimologiyası türk dillərinin köhnə təbəqəsinə gedib çıxır. "İl" felindən törəmişdir və "əlaqələndirmək", "bağlamaq" mənalarını ifadə edən kökdən qaynaqlanır. Ay və il anlayışları zamanın dövrəselliyini ifadə etdiyi üçün "il" sözü zaman birliyini, bir-birinə bağlı ay və günlərin bir bütün kimi qəbul edilməsini ifadə edir. "İlmək" və "ilgək" kimi sözlərdə də bu məna aydın şəkildə özünü göstərir. Bununla yanaşı, bəzi araşdırmalar "il" sözünün Proto-Türk dilindəki *il* kökünə bağlanmasını da təklif edir. Bu kök "qovuşmaq", "birgə olmaq" mənalarını əhatə edir.