Xonsumax
Mənası: Naxçıvan dialektində "yuxuya getmək" mənasını bildirir. Sözün etimologiyası hələ tam araşdırılmamışdır, lakin ehtimal ki, qədim türkcə köklərə malikdir. Yuxuya gedən zaman insanın bədəninin yavaş-yavaş rahatlaması, ağırlaşması və huşunun getməsi prosesini ifadə edir. Həmçinin, sözün işlənməsində yaşlı nəslin təsiri hiss olunur və gənclər arasında daha az işlədilir. "Yatmaq" sözündən fərqli olaraq, "xonsumax" daha çox yuxuya gedən anın özünə, yuxuya dalma prosesinə fokuslanır.
Bölgə:
- Naxçıvan Muxtar Respublikası
- Naxçıvan MR-nin ayrı-ayrı rayonlarında fərqli səslənmə variantları müşahidə edilə bilər.
Əlavə qeydlər: Sözün sinonimləri arasında "yuxuya dalmaq", "yuxuya getmək" kimi ifadələr göstərilə bilər. Lakin bu sinonimlər "xonsumax" sözünün ifadə etdiyi incə məna çalarlarını tam əks etdirmir. Daha ətraflı tədqiqatlar sözün mənşəyi və işlənmə dairəsini daha dəqiq müəyyən etməyə kömək edəcəkdir.