Uşqummax
Mənası: Bu sözün üç əsas mənası vardır: I. Hürküb qaçmaq; II və III. Uçmaq, sürətlə hərəkət etmək (şəkildə işlənən mənalar bir-birinə yaxındır və bəlkə də, eyni kökdən yaranmışdır). Sözün I mənası Cəbrayıl və Şərur bölgələrində, II və III mənaları isə Şəki bölgəsində işlənir. Hər üç məna da, sözün işləndiyi kontekstdən asılı olaraq, müxtəlif nüanslar əldə edə bilər. Məsələn, I mənada "hürküb qaçmaq" daha çox qorxu və təlaş halını ifadə edərkən, II və III mənalarda "uçmaq", "sürətlə hərəkət etmək" ifadələri həm sürətli hərəkəti, həm də bir növ qaçış, qaçışa oxşar hərəkəti ifadə edə bilər.
Bölgə:
- Cəbrayıl
- Şərur
- Şəki
Misallar:
- At uşqundu (Cəbrayıl) - At hürküb qaçdı.
- Çox uşqundı ki, aparım unu da, aparmadım (Şəki) - Çox sürətlə hərəkət edirdi ki, unu da aparım, aparmadım.
Qeyd: Sözün Şəki dialektindəki variantları ("uçqumməy", "uçğummax") fonetik dəyişikliklər nəticəsində yaranmış ola bilər. Daha ətraflı araşdırmalar bu sözün etimologiyasını və dialektal yayılmasını daha dəqiq müəyyənləşdirməyə kömək edə bilər.